Kunnen Turken in Nederland stemmen tijdens het referendum?

Kunnen Turken in Nederland hun stem uitbrengen tijdens het referendum? Dit is een vraag die vaak wordt gesteld en wij als TurksGeluid hebben besloten hier een artikel aan te...
Turkse grondwetswijzigingen
Turkse grondwetswijzigingen

Kunnen Turken in Nederland hun stem uitbrengen tijdens het referendum?

Dit is een vraag die vaak wordt gesteld en wij als TurksGeluid hebben besloten hier een artikel aan te wijden.

Een heel kort maar krachtig antwoord: ja, Turken in Nederland zullen tijdens het referendum hun stem uit kunnen brengen.

Dit referendum gaat over de grondwetswijzigingen die de AK Partij en MHP willen doorvoeren. Het is nog niet duidelijk op welke datum het referendum zal worden gehouden, maar naar verwachting zal dit ofwel 2 april 2017 of 9 april 2017 gaan worden. Uiteraard zullen wij jullie op de hoogte stellen zodra er een datum is geprikt door de YSK (Yüksek Seçim Kurulu).

Wat zijn de grondwetswijzigingen die de regering wil doorvoeren?

De grondwetswijzigingen zullen ingrijpende gevolgen hebben voor de manier waarop het land wordt bestuurd. We hebben geprobeerd de meest belangrijke veranderingen hier kort te beschrijven zodat het behapbaar blijft.

Als de meerderheid voor (“EVET”) de grondwetswijzigingen stemt:

  • Turkije zal geen premier (başbakan) meer hebben. Dat wil dus zeggen dat premier Binali Yildirim, zijn functie neer moet leggen en dat Turkije vanaf dat moment geen premier meer hebben.
    • Huidige wet: Turkije heeft momenteel een premier
  • De president krijgt (dan) alle taken die de premier heeft en zal het land leiden. 
    • Huidige wet: de premier leidt het land.
  • De president zal niet meer onpartijdig zijn. Als de meerderheid voor de grondwetswijziging zal stemmen, dan is de president niet meer verplicht onpartijdig te zijn. De president kan dan dus partijen en groeperingen voortrekken (AK Partij president kan de AK Partij voortrekken, een CHP president kan de CHP voortrekken enzovoort)
    • Huidige wet: de president dient onpartijdig te zijn en kan dus geen lid zijn van een partij of anderen voortrekken.
  • De president kan, zonder het opgeven van een reden, het parlement opheffen. Dit betekent dat er weer nieuwe verkiezingen plaats zullen vinden en dat de president zelf ook af moet treden. De president is dan wel weer herkiesbaar.
    • Huidige wet: pas als er een motie van wantrouwen is ingediend jegens de ministers, mag de president besluiten over te gaan naar nieuwe verkiezingen en dus niet zonder opgaaf van reden, wat nu wel wordt voorgesteld.
  • Het berechten van de president wordt nagenoeg onmogelijk. Dit omdat er drie rondes zijn. Allereerst moet de meerderheid van het parlement (in dat geval 301 parlementariërs) voor een onderzoek van de president stemmen. Dit is slechts een verzoek, want hierna moet er nogmaals gestemd worden waarin 360 parlementariërs toe moeten stemmen zodat het onderzoek mag starten. In de laatste ronde moeten 400 parlementariërs instemmen om de president uit te vaardigen naar het Hooggerechtshof (Yüce Divan). Aangezien de presidentsverkiezingen en parlementsverkiezingen op dezelfde dag zullen worden gehouden, is de kans zeer groot dat de president (die ook nog eens onpartijdig zal zijn) tegelijkertijd de meerderheid van het parlement in bezit heeft. Hierdoor is het doorkomen van de eerste ronde al nagenoeg onmogelijk.Mocht het (bijna) onmogelijk toch gebeuren, dan bepaalt het Grondwettelijk Hof (Anayasa Mahkemesi) of hetgeen dat de president gedaan heeft, voldoende reden is om de president af te zetten of niet. Mocht dat niet zo zijn, dan blijft de president functioneren en hoeft hij / zij niet voor de rechter te komen. Saillant detail: de president kiest ook meer dan de helft van de rechters van het Grondwettelijk Hof (!).

    • Huidige wet: de president kan berecht worden als er sprake is van “landverraad”. Tevens zijn de ministers verantwoordelijk voor hetgeen dat de president doet. Hiermee wordt er een controlemechanisme ingebouwd zodat de president berecht kan worden, wanneer nodig. Immers; het parlement kan momenteel de ministers op het matje roepen en vragen stellen. In het nieuwe voorstel is dit onmogelijk.
  • De leeftijd waarop burgers zich verkiesbaar mogen stellen gaat naar 18 jaar.
    • Huidige wet: je kunt je verkiesbaar stellen wanneer je 25 jaar of ouder bent.
  • Het parlement krijgt geen recht meer om ministers een mondelinge vraag te stellen of te laten verantwoorden in het parlement. In plaats daarvan zal het alleen mogelijk worden om een schriftelijke vraag te stellen. De ministers mogen niet meer worden gevraagd zich te verantwoorden in het parlement. De ministers moeten overigens binnen 15 dagen reageren op de vragen.
    • Huidige wet: parlementariërs kunnen ministers een mondelinge – en schriftelijke vraag stellen. Tevens kunnen de ministers worden gevraagd om zich te verantwoorden in het parlement.
  • De parlementariërs kunnen geen decreten meer uitvaardigen. De decreten zullen worden uitgevaardigd door de president.
    • Huidige wet: parlementariërs kunnen decreten uitvaardigen. De president kan dit niet.
  • Het aantal parlementariërs zal naar 600 stijgen.
    • Huidige wet: het aantal parlementariërs in het Turkse parlement is momenteel 550.
  • De president zal bijna de helft van de rechters (4 rechters) van de De Hoge Raad van Rechters en Officieren van Justitie (HSYK) kiezen. De rest wordt door het parlement gekozen. Tevens zal de naam van de HSYK worden veranderd naar Hâkimler ve Savcılar Kurulu in plaats van de Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu. Hiermee wordt dus de hoogste justitiële macht van Turkije, ondergeschikt gemaakt aan de president.
    • Overigens zullen het aantal leden van 22 naar 13 worden gebracht, waarvan dus 4 door de president en 7 door het parlement worden gekozen.
    • Huidige wet: het aantal leden van de HSYK is momenteel 22. Zij worden gekozen door andere rechters en verscheidene andere groepen zodat er onderlinge verschillen zijn, wat de uitkomst van onpartijdige besluiten versterkt.
  • De president kan een onbeperkt aantal “assistenten” aanstellen die de president voor 45 dagen kunnen vervangen met exact dezelfde rechten als de president niet in staat is om zelf te regeren (denk aan vakantie of in het buitenland).
    • Huidige wet: de president kan geen assistenten aanstellen die de president met exact dezelfde rechten kunnen vervangen. De reden hiervoor, is om problemen te vermijden. Mocht de president bijvoorbeeld iemand die sympathie heeft voor de Gülen beweging, hebben aangesteld, dan zou die persoon dus het parlement op kunnen heffen en alle andere rechten van de president kunnen misbruiken.

In 1993 zei president Recep Tayyip Erdogan het volgende over dit systeem:

Erdogan in 1993 over Presidentieel Systeem

Erdogan in 1993 over het Presidentieel Systeem

Nu wil hij datzelfde systeem voor Turkije. Verrast? Wij niet in ieder geval.

Voor een uitgebreidere analyse: http://turksgeluid.nl/wat-houden-de-grondwetswijzigingen-van-de-ak-partij-in/

Categorieën
Dossier: Turks Referendum Grondwetswijziging 2017Turks nieuws & opinieTurks politiek
Nog geen reacties

Plaats een reactie

*

*

Like TurksGeluid

Ook interessant...

Close